Blog

De missie is de baas

Ik roep het al een tijdje. Bedrijven waar de missie de baas is, verspillen geen tijd aan hiërarchisch geneuzel en het plezieren van leidinggevenden. Daar heeft iedereen zijn blik op het resultaat gericht. In dat soort  bedrijven voelen mensen zich baas in hun eigen loopbaan en zoeken ze welke toegevoegde waarde zij kunnen leveren. Ze zijn zich bewust van hun verantwoordelijkheid en kunnen deze nemen, durven dat ook. Het gevoel van een zinvolle bijdrage leveren, bezorgt mensen een geluksgevoel. De kapitale kracht van geluk Vandeweek vertelde Ricardo Semler bij Tegenlicht dat Nederland koploper zou kunnen zijn in het invoeren van de democratische economie waar de missie in bedrijven de baas is. Zijn uitgangspunt is dat je gelukkig moet zijn om je maximale toegevoegde waarde te leveren. En dat je gelukkig wordt als je zinvolle toegevoegde waarde levert. Wat het vergt van organisaties is openheid, vertrouwen en liefde. Zoals je al begrijpt, werd ik heel blij van die boodschap. En Tegenlicht, helden, wat een briljante titel, ik wilde dat ik het bedacht had. De kapitale kracht van geluk! Van hokje naar puzzelstukje Ik was ooit projectleider. Maar ik bleek al snel allerlei verantwoording af te moeten leggen waarvan ik het nut niet begreep en dus kon ik dat niet onthouden en waar ik simpelweg ongelukkig van werd. Ik liep vast. Een collega van mij wilde graag manager zijn en was heel goed in die taak en wilde het graag. We gingen het samen doen; collega’s met ieder een eigen taak. Mijn hokje als projectleider werd daarmee een puzzelstukje (zie gedachtegoed Judith Webber). Ikzelf vond het heel slim om mensen om me heen te verzamelen die kunnen wat ik niet kan of wil en samen een mooie puzzel te vormen. Er waren ook mensen die dat een zwaktebod vonden. Zwaktebod of niet, we hadden superveel plezier en deden allebei waar we goed in waren. De hiërarchie verdween er ook direct mee, voor iedereen binnen het project. Magisch vond ik dat… (zie ook Sociale innovatie kent enkel winaars). Ik ben erin gaan geloven en kan nu niet anders meer dan collega’s als puzzelstukjes te zien en hun talenten te benutten waar mij dat talent niet gegeven is. Door dat terug te geven, merk ik dat mensen zien dat ze voor mij hele zinvolle bijdragen leveren en dat geeft ons allemaal een gelukkig gevoel. De kracht van aanmoediging. Liefde, openheid en vertrouwen Ricardo Semler sprak over liefde, openheid en vertrouwen als uitgangspunten voor nieuw organiseren. Mijn oproep zou zijn, begin klein, maar begin wel deze week. Begin bij 1 afdeling met de mensen die het graag willen. Meedoen heeft consequenties; het geeft vrijheid, maar niet vrijblijvendheid. Stap 1? Laat de functieprofielen los. Dat zal gesprekken opleveren over de missie, over elkaars huidige toegevoegde waarde en over ieders ambities. Wat ik veelal zie gebeuren bij de Slimste bedrijven, is dat er meer behoefte komt aan snappen hoe het bedrijf nu eigenlijk haar bestaansrecht verdient. Ook willen mensen weten hoe het bedrijf er voor staat en waar  winst te behalen valt waar je invloed op hebt (Regie in eigen hand). Volgens mij leidt het werkelijk centraal stellen van de missie in kleine stappen tot de kapitalisatie van Geluk.  
Het begint thuis De grootste misvatting van dit verhaal is dat het ergens anders begint dan bij jou. Het begint namelijk gewoon thuis, bij jou en bij mij en bij ons gevoel van eigenmachtigheid. En dus is bij ons thuis is de missie de baas. We willen allemaal harmonie thuis en dat is dus de missie. Dat hebben Ralph en ik niet verzonnen, dat hebben we ervaren en bewust gemaakt door het te bespreken. De kinderen vinden ruzie vreselijk en willen het gezellig hebben, rust vinden thuis. Daarom hebben we een aantal uitgangspunten met elkaar bedacht die we heel vaak benoemen naar elkaar. Deze staan onder dit blog. Het is een doorgaand leerproces dan enkel een begin kent. Iedereen richt zich dus op harmonie, maar het gaat natuurlijk zo’n 30 keer per dag mis. Meestal omdat ik ongeduldig doe, Auke bang is dat hij tekort komt, Famke graag reactie uitlokt en Ralph mentaal uitcheckt. Voorspelbare patronen met ongewenste uitkomst (een kracht die doorslaat in valkuil of een verwijt waar een onuitgesproken verlangen achter schuilt). En dus blijven we die patronen bespreken en ons bewustzijn vergroten om zo verantwoordelijkheid te kunnen nemen. Mijn kinderen zijn 4 en 7 jaar voor wie het zich afvraagt en die snappen dit vaak beter dan Ralph en ik. Eerlijkheid gebiedt me dan ook om te zeggen dat ik het meest in de fout ga en een soort kettingreactie ontketen. Maar vaker nog krijg ik briljante feedback: ‘ik word er verdrietig van als je boos doet’ en ‘mama, we hadden toch afgesproken dat we niet zouden schreeuwen tegen elkaar’. Auw… Wat we proberen te bereiken is dat de kinderen zelf nadenken over gezamenlijk harmonie bereiken. Ze zijn eigenmachtig en kunnen zelf nadenken over wat zij te bieden hebben om de missie te halen of wat ze nodig hebben om het te kunnen. Ook mogen ze ‘stomme’ huisregels veranderen door een motie in te dienen. Dan bespreken we dat later. Nooit op het moment zelf om impulsieve reacties te voorkomen. Bijvoorbeeld ‘je eet met mes en vork’ is vaak een stomme regel aan tafel en zorgt dan voor disharmonie, maar is niet ‘stom’ genoeg om een motie in te dienen en te veranderen. Ze kunnen ook een PGU (persoonsgebonden uitzondering) aanvragen op een regel. Zoals vanochtend toen Auke een motie indiende voor een nieuwe regel: Er mag niet worden gegeten en gedronken op het nieuwe kleed omdat we dat schoon willen houden en dat is een lastig klusje als je er eten op morst. Auke stelde direct een PGU voor. Mama en Auke drinken een kopje thee op het kleed voordat Auke naar bed gaat. Papa wilde de PGU ook meteen, wij waren consent. Ik merk oprecht dat we gelijkwaardig zijn in het brengen van harmonie thuis, ik ben er in elk geval zeker niet beter in dan mijn kids. We dragen allemaal op onze eigen manier bij.
Democratisch Onderwijs
Waar we leren hoe het werkt? In dit geval op school, dat kunnen niet veel mensen zeggen, maar op basisschool de Vallei is democratisch onderwijs het uitgangspunt. Het is een school waar Ricardo Semler aan refereert en waar hij er een aantal van heeft opgezet. Kinderen behouden er hun eigenmachtigheid, leren hun talent kennen en ontdekken er hun levensdoelen. Ze werken samen, leren dat ze niet zonder anderen kunnen en dat ze dus moeten overleggen en samenwerken om doelen te halen… Alles is gericht op het gelukkig zijn zonder anderen te schaden.
    PS. Uitgangspunten in huize Bijker-Wiersma 1 Ik ben ok zoals ik ben, helemaal tot in detail 2 Ik koester jou zoals je bent, jij mag anders zijn dan ik. 3 Ik doe wat ik wil en zorg ervoor dat ik ander niet schaad 4 Ik luister naar jou, ik hoor jou en heb aandacht voor je 5 Ik doe mijn best jou te begrijpen en als dat niet lukt, vraag ik hulp 6 Ik blijf altijd leren en mijn best doen om de harmonie te bewaren 7 Ik draag het steentje bij dat ik kan bijdragen Voorbeelden van regels 1 Ik praat pas tegen jou als ik je zie (ik schreeuw dus niet in huis) 2 Ik sla en schop niemand 3 We eten met mes en vork 4 Iedereen met een leeg bord (hoeft niet persé door jou leeggegeten te zijn, je kan onderhandelen), krijgt een toetje 5 Lege bordjes van lekkere toetjes worden uitgelikt 6 We gaan niet met ruzie slapen Alle regels hebben van tevoren afgesproken consequenties als ze gebroken worden. Die zijn voor iedereen op maat (ik moet soms 36 minuten op de trap)    

designed by teslathemes