Blog

De missie is de baas

Slimste bedrijven doen 3 dingen fundamenteel anders dan reguliere bedrijven en realiseren daarmee Grootse Groei.

Het eerste is dat zij de missie de baas gemaakt hebben. Het tweede is dat iedereen die er werkt Baas in eigen loopbaan is. HR(D) gaat over human race (development) in plaats van over human resource en wij gaan ons er weer naar gedragen. Het derde aspect van slim ondernemen zijn de nieuwe organiseerprincipes waar de basis gelijkwaardigheid en eigenaarschap is. De vernieuwingskracht van de hele mens staat er centraal.

In dit artikel bespreken we het eerste principe: De missie is de baas.

De missie is de baas

Bedrijven waar de missie de baas is, verspillen geen tijd aan hiërarchisch geneuzel en het plezieren van leidinggevenden. Ze verspillen geen tijd aan concurrentie of aan het nastreven van winst. Ze bestaan omdat ze een maatschappelijke behoefte vervullen en met elkaar verder komen dan alleen. Mensen werken er niet alleen aan de missie van het bedrijf, maar ook die van henzelf. Van doelgericht naar op de bedoeling gericht… Dat is werken aan gelijkwaardigheid en eigenaarschap met de missie als Baas.

Wat is dan een missie

De missie geeft geen resultaatverplichting, zegt niets over je rol of over de inhoud van je werk. Het is geen doelstelling of iets waar je elkaar op kan ‘afrekenen’. Wat is het dan wel?

Een missie geeft energie en richting…

Groots Groeien (MKB Krachtcentrale), Elkaar raken (Parktheater Eindhoven), Altijd meer aandacht (Hutten Catering), Een wereld van geluk (Koekjesbakkerij Veldt), Think different (Apple), iedereen toegang tot duurzame energie (Alliander). Kinderen het recht op groei en de mogelijkheid op zelfredzaamheid teruggeven (Raad vd Kinderbescherming)

Een missie wordt gevormd vanuit een visie. Een visie geeft aan hoe je de wereld ziet en wat je eraan zou willen veranderen. Het is de maatschappelijke uitdaging waaraan jij je energie wil geven.

De MKB Krachtcentrale stimuleert Grootse Groei van mens en bedrijf. Waarom? Welzijn hoort voor de welvaart uit te gaan. Groei zou meer moeten zijn dan de expansiegedachte van meer omzet en meer FTE. Organisaties zouden meer moeten zijn dan een plek waar mensen als middelen zo efficiënt mogelijk in de pas lopen om zo goedkoop mogelijk te produceren. Ons werk zou meer over het leven mogen gaan en meer in ons levensdoel passen. Grootse Groei is waardevolle en duurzame groei van Slimme bedrijven waar de mens met haar vernieuwingskracht centraal staat. Werk voor een ieder die meedoet wordt zo waardevoller, leuker en heeft meer impact.
Voys Telecom wil de telecommarkt radicaal veranderen en op zijn kop zetten. Waarom? Omdat de huidige markt op slot zit en wordt gedomineerd door grote partijen die niet de klant, maar de aandeelhouder op de eerste plek zetten.
Aannemersbedrijf Kesselaar wil gastheer in de bouw zijn. Zij geloven dat het loont voor iedere betrokkene om een open eerlijke en menselijke samenwerking aan te gaan en willen dat bewijzen in een sector waar de menselijke maat lang zoek was.
Bij Koekjesbakkerij Veldt zijn ze ervan overtuigd dat de wereld van geluk begint aan de voorkant van een keten koekjes. Iedere schakel zijn geluk gunnen, van de betrokken boer tot de inpakkers en de verkopers, draagt bij aan een gelukkigere wereld.

Gelijkwaardigheid en eigenaarschap

Als de missie de baas is, heerst er onder collega’s gelijkwaardigheid en eigenaarschap.

Lees dat nog eens. Gelijkwaardigheid en eigenaarschap. En bedenk dan eens hoeveel dit is weg georganiseerd in onderwijs en de meeste bedrijven. Bedenk eens hoezeer jij nog eigenaar bent van je eigen leven en bedenk eens hoeveel gelijkwaardigheid je ervaart bij alle collega’s.

De consequentie van deze twee uitgangspunten reikt ver. Zeker als je het tot in de haarvaten van je organisatie en je eigen persoon wil doorvoeren. Het betekent dat elke investering is gelieerd aan de missie en niet aan het plezieren van een ander of behoud van je eigen nut/status.

En bedenk dan eens hoeveel tijd je per dag kwijt bent aan prietpraat*. En hoeveel je dus moet afleren en hoeveel je niet meer moet doen… En wat je dan niet meer van anderen hoeft te verwachten (eindeloos vergaderingen bijwonen die voor minimaal 60% niets met jouw rol of de missie van doen hebben bijvoorbeeld. Dit klinkt logische, maar stuit vaak op enorme weerstand in de praktijk;-))

*Prietpraat: alle zaken die niet direct bijdragen aan de missie

Missiegedreven organiseren

=Werken aan je eigen overbodigheid

Wanneer de missie de baas is, geeft hij richting aan het werk van iedereen die eraan wil bijdragen. Er wordt geen toekomst voorspelt en onder controle gebracht. Iedereen die er werkt stemt af op de missie en is in gesprek over zijn of haar bijdrage. De centrale vraag in ieder overleg is: Wat moeten we nu doen om onze missie te dienen? Wat is nu echt de moeite waard? Ben ik al overbodig en zo niet, hoe snel kan ik dat wel zijn? Geen enkele andere vraag is wezenlijk. Elke andere vraag is gericht op zelfbehoud. Dat is gebaseerd op angst.

Mijn kinderen zitten op een democratische school. Ze zijn daar de baas over hun eigen leerloopbaan. Bepalen zelf wanneer ze wat leren, hoe en met wie. Ze zijn tevens eigenaar van de school en alle beslissingen op school worden vanuit gelijkwaardigheid genomen. Ze leren rekenen omdat het een middel is om dat eigenaarschap vorm te geven, zo ook lezen en schrijven. Alle methoden die ze hanteren zijn gebaseerd op gelijkwaardigheid en zelfredzaamheid. Er is een schoolvergadering waarin moties ingediend kunnen worden en een bemiddelingskring om conflicten op te lossen en feedback te geven. Degenen die hier het meeste moeite mee hebben, zijn wij; de ouders… Democratisch opvoeden vraagt veel van je. Het loslaten van veel bekende overtuigingen; wat is werkelijk zorgplicht en wanneer ontneem je ze zelfredzaamheid, een blok vormen als ouders of je eigen mening mogen hebben, afspraken maken, conflicten oplossen vanuit gelijkwaardigheid. Het vraagt veel persoonlijke ont-wikkeling en daarom organiseren we met regelmaat leren van elkaar kringen voor ouders en leerkrachten.

Veel mensen ontlenen hun eigenwaarde aan het toevoegen van nut. Als ze dat gevonden hebben, voelen ze zich belangrijk en groeit hun eigenwaarde. Al vrij snel gaat dit over in de groei willen handhaven, want het geeft ze een goed gevoel. Helaas gaat het daar vaak mis. Hun ego voedt zich met de angst om niet goed genoeg te zijn. Dan krijg je organisaties die ieder jaar moeten groeien om voort te blijven bestaan, die lobbyen over hun belang in plaats van waarde toe te voegen. Meer hierover in ‘Baas in eigen leerloopbaan’.

= Werken in flow

Missiegedreven organiseren is het proces van zoeken naar de weg van de minste weerstand. Elke dag. De missie is een richting die groter is dan jouw aandeel, daarom ontstaan organisaties. In een missiegedreven organisatie is geen plek voor ego’s, status, controlerende managers en afgedwongen pop’s. We voorspellen geen toekomst en controleren een ander niet of hij wel genoeg zijn best doet. We verbinden ons vanuit innerlijke motivatie aan de missie en ontwikkelen onszelf naar de beste versie van onszelf zodat we die missie kunnen dienen. Dat is dienend leiderschap. En we vertrouwen elkaar hierop. Iedereen die er werkt, draagt bij aan de missie en als dat niet zo is, mag je een andere plek zoeken.

Zo dat levert ruimte op.

Hoe organiseer je dat? Het vraagt om andere organiseer principes dan de Tayloriaanse scientific management wanneer je met elkaar een missie dient. Dat is elke dag zoeken wat werkt. Organiseren gaat dan weer over drie dingen:

  1. Hoe beslissen we met elkaar
  2. Hoe lossen we conflicten op
  3. Hoe leren en reflecteren we met elkaar

Op alle drie de aspecten zijn zoveel mogelijkheden. Maar uitgangspunt is dat je met elkaar de weg van de minste weerstand zoekt. En dat je als mens je flow zoekt. Dat je dus de energie zoekt die zorgt dat je met elkaar de missie kan dienen.

Voorbeelden van nieuwe organisatievormen en Slimste bedrijven die dat zo doen staan op de website van de MKB Krachtcentrale:

holacracy bij Voys

werknemerscoöperatie Schoongewoon,

SEMCO stijl bij Advocatenkantoor Bruggink en van der Velden,

PRET beleid bij Jazo

Voetbal als organisatiemetafoor bij Foodconnect

Lean en Sociocratisch ondernemen bij Arpa

democratisch organiseren op basisschool de Vallei

Voorbeelden van Grotere bedrijven die het zo doen staan beschreven in het boek van Frederic Laloux: Reinventing organizations. Buurtzorg bijvoorbeeld.

Mijn ervaring bij Vitae met de missie als baas

Bij mijn eerste werkgever was de missie ‘Plezierig werken’ en ik zei er altijd achteraan: ’Voor jou, voor mij en voor iedereen’. In alles wat we deden zat die opdracht met de vraag eronder: draait het hier om mensen plezier in hun werk te laten ervaren? De achterliggende economische visie was dat mensen die plezier in hun werk hadden, duurzamer inzetbaar zijn en effectiever in hun werk. De achterliggende ménselijke visie was dat het toch armoedig is dat in zo’n welvarend land zo weinig mensen plezier en welzijn ervaren in hun werk.

Ik had een manager om te zorgen dat ik plezier in mijn werk had. Mijn missie en de missie van het bedrijf moeten elkaar ergens raken en dus gingen we op zoek naar mijn missie. Ik was toen 24 jaar. Mijn missie werd mensen helpen te ontdekken waar hun plezier/energie zat en ernaar handelen. Ze stelde me geregeld de vraag of ik mijn dromen nog aan het waarmaken was (hielp me die droom bewust te worden), of ik een goede werk-privé balans ervaarde, of ik mijn talenten kon ontwikkelen en of ik nog gelukkig was bij de club. Toen ik de missie niet meer kon dienen met de rol die ik binnen Vitae had, zijn we samen met een Human Developer op zoek gegaan naar mijn volgende rol. Die was er tijdelijk bij Vitae toen ze de slag maakten van business unit structuur naar Netwerkstructuur in de rol van veranderstrateeg en daarna niet meer. Ik kreeg een duwtje uit het nest. Ik had er nog rustig een jaar kunnen werken omdat het zo’n toffe club was, maar dan was de rest ook onder druk komen te staan, denk ik. Ik ben nog altijd ambassadeur van dat bedrijf en kijk terug op een hele rijke, leerzame en plezierige ervaring. Plezierig werken en het belang ervan is nog altijd een belangrijke drijver in mijn loopbaan.

Waar de missie de baas is, heerst gelijkwaardigheid en eigenaarschap. Het is geen soft model, maar een effectieve richtingaanwijzer. Ik heb dat bij Vitae ervaren en in de jaren die volgden ook de andere kant van de medaille gezien en gevoeld. Als je werkgeluk onder druk staat, is het lastig vitaal en gelukkig te blijven in de rest van je leven.

Meer lezen over Baas in eigen loopbaan?

Meer lezen over nieuwe organiseerprincipes?

www.ankewiersma.nl

  • Go to the profile of Anke Wiersma

    Anke Wiersma

    Wakkermakerij| Oprichter @mkbkr8| Grootse Groei| slim organiseren| nieuwe arbeidsmarkt| nieuw onderwijs| spreker| Spieken verplicht!| Werkgeluk| yogi

  • designed by teslathemes