Blog

AUW: De grote mismatch tussen onderwijs en arbeidsmarkt

Ik ben een idealist, geboren om de nieuwe wereld vorm te geven. Dat doe ik dagelijks en vol goede moed, maar soms word ik zo moe van al die krampachtige acties om systemen in stand te houden die al lang hadden moeten verdwijnen. En wat me dan opvalt, is het onbewust zijn van de harde werkers in de oude economie.

Ik heb compassie voor de mens, maar gruwel inmiddels van uitspraken van politici die zeggen: ‘gewoon nog even de broekriem aantrekken, gewoon een paar jaar nog even hard werken en flink bezuinigen. En dan gaan we gewoon weer groeien’. Om mijn kleine leermeester te quoten:” Joehoe, het is wakker-word-tijd”. Deze mensen nemen het systeem zo serieus dat ze even vergeten dat het maar een systeem is en dat er alternatieven zijn voor niet-functionerende systemen. Politiek, corporates, onderwijs en andere verziekte systemen, geef het op!

Kijk naar de natuur. Het huidige systeem heeft een mooi leven gehad, het heeft haar doel gediend en nu is het tijd voor iets nieuws. Ik pleit vandaag voor het eren van het huidige systeem voor wat ze waard was en wat zegebracht heeft en het dan snel in laten slapen.

Ik pleit voor het opnieuw uitvinden van onderwijs als hefboom van een nieuwe mentaliteit op de arbeidsmarkt. Die nieuwe mentaliteit is nodig om de innovatie economie vorm te geven waar diversiteit, creativiteit en vindingrijkheid de basis van is. Die mentaliteit heeft verschillende namen: baas in eigen loopbaan, een leven lang leerling, zelfstandig zelfbewuste professional, lerende vakman. Het komt neer op eigenaarschap, zelfredzaamheid , gelijkwaardigheid en duurzaamheid. Gezien mijn visie op de nieuwe economie past het huidige onderwijs op geen enkele manier meer. En ik leg graag uit waarom niet en wat dan wel.

De maakbare mens is passé

Management van de maakbare mens is mijns inziens een van de grootste uitvindingen van de vorige eeuw. Taylor is er in geslaagd om van de natuurlijke probleemoplosser die veelal vanuit huis werkte een productiemedewerker te maken die in de fabriek werkte en deed wat hem gezegd werd. Taylor heeft zijn visie op de maakbare mens in de tijd van 1 generatie tot stand gebracht. Hoe? Door een voor iedereen verplicht onderwijssysteem in te voeren waarbij leerlingen leerden zonder al te veel weerstand in de pas leerden te lopen, waar hun probleemoplossende vermogen en verantwoordelijkheidsgevoel op de school grotendeels onderdrukt werden.

Het is simpelweg tijd om management te innoveren en daarmee onderwijs opnieuw uit te vinden. De maakbare mens is geschikt voor de voorspelbare wereld van een eeuw geleden, maar al lang niet meer voor de complexe en transparante wereld waarin wij leven. Creativiteit en vindingrijkheid zijn nodig om vorm te geven aan de innovatie economie, dat levert het onderwijs nu niet op.

Baanzekerheid maakt plaats voor werkzekerheid en wij moeten vanuit talent en passie gaan kijken naar wat we willen leveren aan toegevoegde waarde. Dan worden we baas in eigen loopbaan en zullen we op 1 of meerdere plekken, voor korte of lange tijd toegevoegde waarde gaan leveren. Om dat succesvol te kunnen doen, moeten we ‘een leven lang leerling’ zijn en dan moeten wij het toch leuk vinden wat we doen.

Onderwijs zal daarom vooral mensen bewust moeten maken van passie en talent en ons helpen vertalen hoe we talent omzetten in relevante toegevoegde waarde. Na Tayloronderwijs is het nu dus tijd voor onderwijs dat diversiteit koestert en kan bedienen zodat talent tot zinvolle en duurzame toegevoegde waarde kan uitgroeien.

Geboren als bundeltje talent

Ik geloof dat iedereen met een bundeltje talent op aarde komt om een levensdoel te vervullen. Wanneer je dat bundeltje talent bewust wordt en je levensdoel helder hebt, kan je gaan bedenken hoe je van je talent waardevolle toegevoegde waarde kan maken voor de maatschappij. In mijn ogen dient basisonderwijs voor die bewustwording en voortgezet onderwijs voor de ontwikkeling van je talent.

Dat vraagt erom ‘passend onderwijs’ in de praktijk te brengen, een concept dat al jaren lang niet uit de verf komt omdat we hardnekkig volhouden dat we moeten sturen op uniforme competenties en controleren of ze gehaald worden. Als je ze niet haalt, is er iets mis met je, zucht… We zijn druk met het ophogen van ons landelijk gemiddelde en doen diversiteit te kort; nee! We verwoesten het.

Passend onderwijs faciliteert diversiteit en brengt het tot bloei. De arbeidsmarkt koestert de diversiteit door vitale interactieve organisaties te stimuleren. De innovatie-economie weet de diversiteit tot vernieuwende duurzame toegevoegde waarde te maken. Het vraagt om samenwerking van economie, arbeidsmarkt en onderwijs, ze bedienen dezelfde groep en hebben dezelfde doelstelling; een gezonde en gelukkige maatschappij met een duurzaam groeiende economie.

School: Uiteindelijk word je toch wie je zelf bent

De eerste vier jaar van ons leven zijn we bezig met het leren van de basics, lopen, eten, praten en plassen. Dat leren we zelf, ondersteund door een stimulerende omgeving waar papa, mama, grootouders en oudere broertjes of zusjes ons aanmoedigen. Hoe meer we zelf mogen ondervinden hoe lastig het is, hoe sneller we het leren. Op de basisschool wordt ons bundeltje talent al zichtbaar. Het ene kind heeft een voorkeur voor tekenen, terwijl de ander alleen wil rennen en de derde graag puzzelt.

Het zegt nog niet zoveel, want aangeboren talent, passie en plezier nog mogen groeien voordat ze omgezet worden naar toepasbare kennis of vaardigheden die leiden tot zinvolle toegevoegde waarde voor de maatschappij. Toch zit het er al in en wordt het langzaam zichtbaar. Onderwijs zou in de basis moeten gaan om observeren, talent spotten en uitnodigen om van alles te proberen, maar vooral je passie te vinden. Op alle niveau’s, niet alleen voor rijke, gefortuneerde witte kindjes, maar dit geldt serieus als een succesformule voor iedereen!!!

Het voortgezet onderwijs mag dan gaan over het verder ont-wikkelen van ons unieke bundeltje talent naar zinvolle toegevoegde waarde voor de maatschappij. Zo onderzoeken we als eigenaar van ons eigen leerproces hoe we baas in onze eigen loopbaan worden. We proeven aan de arbeidsmarkt om te ontdekken wat we verder kunnen ont-wikkelen en hoe we kennis of kunde toepasbaar maken.

Arbeidsmarkt: Talent wordt toegevoegde waarde

Hoger opgeleide studenten gaan voor de arbeidsmarkt uitlopen. Het is hun rol om met een soort innovatieve houding op de arbeidsmarkt te verschijnen die verfrissend is en innovatie in de hand werkt. Middelbaar en lager opgeleide vakmensen sluiten aan op de actuele vraag op de arbeidsmarkt. We gaan in elk geval allemaal aan de slag en ont-wikkelen in het arbeidsproces vanuit vakmanschap nieuwe leervragen door een leven lang leerling attitude.

De aansluiting van onderwijs en arbeidsmarkt is in de nieuwe economie een dynamische. Je bent in deze complexe snel veranderende wereld een leven lang leerling. De arbeidsmarkt en het onderwijs bedienen dezelfde doelgroep: de zelfstandige zelfbewuste vakman die baas in zijn eigen loopbaan is en nieuwe kennis nodig heeft om duurzaam zinvolle toegevoegde waarde te kunnen leveren.

Waarom werken arbeidsmarkt en onderwijs niet meer samen? Hebben OC&W (onderwijs), SZW (vitale arbeidsmarkt) en EZ (nieuwe economie) al aansluiting bij elkaar?

Eigenaarschap als antwoord op de mismatch

Er zijn al scholen die het talent van het kind ont-wikkelen, het kind eigenaar maken van zijn eigen ontwikkeling en dus bazen in eigen loopbaan afleveren op de arbeidsmarkt. We hoeven het niet meer te bedenken. Deze scholen moeten niet de nieuwe ‘standaard’ worden, maar er moet keuze zijn. We moeten simpelweg de term passend onderwijs in de praktijk brengen.

Dit is simpel gezegd, maar buitengewoon uitdagend om vorm te geven. Het vraagt ook om buitengewoon talent in het onderwijs, maar daarvan loopt er ook zat rond in Nederland. Ik zie het dus wel rooskleurig in als we die oude systemen nu maar eens overboord gooien. Er zijn ook al bedrijven die de mens centraal stellen en daarmee de welvaart en het welzijn in balans hebben gebracht. Deze bedrijven laten het nieuwe succes zien (groei in omzet en in welzijn). In die organisaties is de missie de baas en medewerkers zijn baas in hun eigen baan.

Vaak is bewustwording en ont-wikkeling de sleutel van het proces gebleken en zijn de aanvliegroutes zo divers en uniek als de toegevoegde waarde van deze verschillende bedrijven.

Even zuchten en weer doorgaan

Kortom, ik ben vandaag even klaar met al die sceptici die zo nodig willen trekken aan een dood paard voordat ze liefde, vertrouwen en openheid een kans geven. Maar dan denk ik weer aan mensen als Arko van Brakel, Salem Samhoud, Richard Branson, Ricardo Semler, Claire Boonstra, aan de slimste bedrijven en vooral even aan Logan Laplante en dan denk ik dat het wel goed komt met de wereld.

Morgen ga ik weer vol goede moed aan de slag…

designed by teslathemes